БЕРТОЛЬД БРЕХТ
(1898—1956)
Германы нэрт яруу найрагч, жүжгийн зохиолч Бертольд Брехт театрын урлагийн суу билигтний нэг юм. Харгислал, фашизм, дайны эсрэг, энх тайвны төлөө мятаршгүй тэмцэгч Б. Брехт жүжгийн зохиолуудаараа хөрөнгөт ёс, фашизмын аюулыг илчлэн шүүмжилж, ажилчин анги, хувьсгалын эрх ашгийг тууштай хамгаалж байсан пролетарийн зохиолч юм.
Тэр театрын урлагийн үүргийг өндөр үнэлж, хөдөлмөрчин олныг улс төр, үзэл суртал, ёс суртахуун, гоозүйн талаар хүмүүжүүлэхэд театр шиг итгүүлэн бишрүүлэх хүчтэй зэвсэг байхгүй гэж үздэг байв. Тиймээс өөрийн хүч, авьяас билиг, оюун ухаанаа урлагийн төлөө, театрын төлөө, жүжгийн шилдэг зохиол бүтээхийн төлөө зориулсан юм. Түүний бичсэн «Ялын дээд хэмжээ», «Эх» зэрэг жүжгүүд нь хуучин нийгмийн бурангуй ёсыг шүүмжилжээ. Ялангуяа «Эх» гэдэг жүжгийн зохиол нь Германы ажилчин ангийн хувьсгалт үзэл санаа, тэмцлийг хурц тод харуулснаараа онцгой ач холбогдолтой юм. Түүнчлэн дайн түрэмгийллийн эсрэг, фашизмын эсрэг үзэл санаагаа дөчөөд оны зохиолууддаа тод томруун дүрсэлсэн билээ. «Гуравдугаар империйн цөхрөл», «Эх Кураж», «Сезуан хотын сайн санаат хүн», «Тереза Каррарын буу зэвсэг», «Галилейн амьдрал», «Артур Уйгийн эрх ямба хөөцөлдсөн нь», «Швейк дэлхийн хоёрдугаар дайнд», «Кавказын цэрдэн тойрог» зэрэг зохиолууддаа эрх чөлөөний төлөө, шударга үнэний төлөө тэмцлийг яруу сайхан дүрслэн үзүүлсэн байна.
Театрын урлагт Б. Брехтийн хийсэн шинэчлэл нь үзвэрийн бодлого, урын сангийн бүтцийг ажилчин ангийн эрх ашигт нийцүүлэх явдал байв.
Их зохиолч Д. Нацагдорж Б. Брехтийн уран бүтээл, театрыг сонирхож байжээ. Тэр «Улаанбаатараас Берлин хүртэл» гэдэг зохиолоо 1926 онд Берлин хотноо бичиж, «Энэ газар сууж эрдэм боловсролыг сурч, улс арддаа туслахыг зорив» гэжээ. Түүний жүжгийн зохиолд Брехтийн уран бүтээл нөлөөлсөн юм.
Б. Брехтийн «Эв нэгдлийн тухай тууль», «Энх тайвныг хамгаалах улс түмний их хурал», «Ард түмний идэх талх», «Үхсэн цэргийн дууль», «Аугаа их Октябрь» зэрэг зохиолууд монгол хэлнээ орчуулагдан уншигчдын хүртээл болжээ.
«Кавказын цэрдэн тойрог» буюу «Эхийн сэтгэл» жүжгийг 1970-аад оны үед Д. Нацагдоржийн нэрэмжит Улсын драмын Академик театрт тавьснаар алдарт зохиолч Б. Брехтийн уран бүтээлтэй манай үзэгчид танилцаж эхэлсэн юм.
Эх сурвалж : "Хүүхэд залуучуудын нэвтэрхий толь - 3" (1988 он. УБ)
