Ион Лука Каражале (1852 — 1912)
Румыны зохиолч, жүжгийн зохиолч.
Тэр 1852 оны 1 дүгээр сарын 30-ны өдөр Плоешты хотын ойролцоо орших Хайманалеле тосгонд жижиг язгууртны гэрт төржээ. Түүний эцэг нь залуудаа жүжигчин байжээ. Эх нь ч театрын урлагт дуртай хүн байсан гэнэ. Эцэг эх хоёр нь хүүгээ эрдэмтэй номтой хүн болгохыг зорьдог байсан боловч тэр үед хөдөлмөрч ядуучуудын үр хүүхэд байтугай жижиг түшмэдийн хүүхдүүд ч сургуульд сурах боломжгүй байлаа. Гэсэн ч эцэг нь тэрхүү хэцүү бэрхээс үл шантран хүүгээ Плоешты хотын сургуульд оруулжээ. Ион Лука Каражале 1864—1867 он хүртэл тэр сургуульд суралцсан ажээ.
Улмаар Бухарест хот дахь үндэсний театрын дэргэд байгуулагдсан уран уншлагын түр сургуульд Ион Каражале элсэж орлоо. Тэрхүү түр сургуульд нь залуу зохиолчийн их авга Костаке Каражале багшилж байлаа. Костаке Каражале 1848 оны хувьсгалд оролцож явсан, эх оронч жүжигчин байж.
Ион Лука Каражале жүжгийн зохиолч болох алхмаа орчуулгаар эхэлсэн юм гэнэ. Тэр хүн Францын зохиолч Пароди гэгчийн бичсэн «Ялгуусан Ром» гэдэг жүжгийн зохиолыг румын хэлнээ орчуулжээ. Түүнийг нь Бухарест дахь үндэсний театрынхан 1877—1878 онд тогложээ. Дараа нь Ион Лука Каражале «Үймээнт шөнө» гэдэг хошин жүжгийн зохиол бичжээ. Түүнийг нь анхны бичмэлээр үндэсний театрынхан 1879 онд тогложээ.
«Үймээнт шөнийн» шуугиан намжаагүй байхад И. Л. Каражале «ноён Леонид харгислалын өмнөхөн» гэдэг хошин жүжиг бичжээ.
Ион Каражале анд нөхөд, дэвшилт жүжигчдийн дэмжлэг шаардлагаар 1888—1889 он хүртэл Бухарест хотын үндэсний театрын даргаар ажиллаж байжээ. Энэ нь хэдий богинохон хугацаа боловч театрын уран бүтээлийн төлөвлөгөө болоод тоглолтыг үнэн бодит байдал руу чиглүүлж, Румыны театрын урлагийг өөрчлөн удирдах чадалтайг үзүүлсэн байна. Ингэхлээр тэр хүн зөвхөн зохиолч төдий биш театрын зүтгэлтэн байжээ.
Харгисуудын зүгээс их зохиолчийг хяхан хавчих явдал ингэж үргэлжилсээр байжээ. Арга буюу И. Л. Каражале 1904 онд хилийн цаана гараад 1912 онд Берлинд нас баржээ.
Дэлгэрэнгүйг Wiki-гээс
