Лао Шө
(1899-1966)
Жинхэнэ нэр нь Шү Цинчунь. Реалист, шог хошин зохиолуудаараа алдаршсан манж гаралтай тэрээр 1917 онд Хятадын Багшийн их сургуулийг дүүргэж, улмаар 1924-1929 онд Английн их дээд сургуулиудад хятад хэл бичиг зааж байжээ.
Эрхэм Жаны үзэл бодол гэх анхны бүтээлээ 1926 онд хэвлүүлсэн бол хамгийн алдартай Тэмээн Сянз романаа 1936 онд уншигчдад хүргэсэн байна. Хавирган сар хэмээх алдарт өгүүллэгээ зохиолч 1935 онд бичжээ.
1938 онд байгуулсан Хятадын утга зохиолын ажилчдын Японыг эсэргүүцэх холбоонд тэргүүлэх албан тушаал хашиж байгаад дараа нь хэсэгтээ Сан Францискод амьдран сууж, 1949 онд БНХАУ-д эргэн иржээ.
Лао Шө Америкт аж төрөх ахуйдаа Нэгэн гэр бүлийн дөрвөн үе, Үлгэрчид романаа бичжээ.
1966 онд хүү Шүгийнх нь батлан гэрчилснээр хамтран ажиллагсдаа өмөөрч, улаан хамгаалагчдыг эсэргүүцсэн тул үхтлээ зодуулсны маргааш өглөө нь түүний цогцсыг Тайпин нуураас олсон гэдэг.
Дэлгэрэнгүйг Wiki-гээс
Лао Шэ, мянга найман зуун ерэн найман оны хоёрдугаар сарын дөрвөнд Бээжин хотноо нэгэн ядуу бүлд мэндэлжээ.
Бага балчир ахуйдаа эцгээсээ хагацаж, ядуу зүдүү амьжиргаатай ээжийнхээ халамж асрамжид өсөж өндийн, наймтайдаа бага сургуульд орж дүүргэсэн авч дунд сургуулийн хаалга татах боломж олдсонгүй ээ. Учир нь тэр үес дунд сургуульд суралцахын тул мөнгө төлдөг байжээ.
Нэгэнт дунд сургуульд орох амьдрал ахуйн боломжгүйгээс болж багш. нарыг бэлтгэх түр цагийн сургуульд орсон байна. Тэр сургуульд суралцах бүрэн боломжтой нь мөнгө төлдөггүйгээр барахгүй хувцас хоол хүртэл үнэ төлбөргүй хангадаг байлаа. Энэ сургуульд суралцаж байхдаа эртний сонгодог бичгийн хэлээр шүлэг зохиол уншин судалж, бичих дасгал хийж эхэлжээ. Ингээд сургуулийнхаа амралт, чөлөө цагаар яруу найргийн ном шимтэн уншиж эртний уран зохиолтой сайтар танилцжээ. Багш нарыг бэлтгэх түр цагийн сургуулиа дүүргээд, бага сургуулийн захирал болж чухам тэр үеэс Лао Шэ эртний хэлээ орхин, уран бүтээлдээ амьд ярианы хэлийг эрхэмлэх болсон байна.
Мянга есөн зуун хорин дөрвөн онд Лао Шэ-д Лондонд очиж Дорно дахины институтэд хятад хэл бичиг, уран зохиолын багш болох завшаан тохиолдож Английн уран зохиолтой танилцах боломжийг бүрдүүлсэн байна. Тэр анх англи хэл мэдэхгүй байсанд англи зохиолчдын зохиол бүтээлээс дасгал хийн шамдан үз үзсээр сайтар сурчээ. Лао Шэ Лондонд байхдаа орон гэр, эх нутгаа мөрөөдөн ганцаардаж цөхөж зохиол бичихийн хүсэл нь улам улам оргилж, бичихгүй байхын аргагүйд хүрчээ. Лао Шэ англи хэлийг сайтар сурч чадсаны учир юуны түрүүн англи зохиолчдын бүтээлтэй танилцаж, түүгээр ч барахгүй Англид орчуулсан орос, франц зохиолчдын зохиол бүтээл тухайлбал Л. Н. Толстой, А. М. Горький, А. П. Чехов нарын зохиолыг амтархан уншихын хорхойтой болсон байна. Лао Шэ-д ялангуяа Толстой өөрийн тухайн цаг үеийг аугаа их илэрхийлэгч, хэнтэй ч харьцуулшгүй үгийн урлагийн дархан санагдсан байна.
Лондонд таван жил суухдаа «Хоёр Ма» гэдэг роман, «Өвгөн Жангийн гүн ухаан» зэрэг өгүүллэг бичсэн нь урьд өмнөх зохиол бүтээлүүдээ бодвол урлахуй арга чадвар, дэвшүүлсэн санааны хувьд мэдэгдэхүйц сайжирчээ.
Мянга есөн зуун хорин есөн онд Лао Шэ Европын хэд хэдэн орноор явж хятад эх орондоо төрсөн үрийнх нь ёсоор халуун сэтгэл өвөрлөн эгэн иржээ. Тэр бээр хилийн чанадад аж төрөн явахдаа өдөр бүр эх нутаг юугаа санан мөрөөсөж орон гэртээ буцан харихын хүслэн болж явжээ. Тийнхүү эх орондоо буцан ирэхэд нь үгүйрэл гуйланчлал, дорой буурай хятад орон угтан авсанд сэтгэлийн дотор энэлэн харуусаж эх орныхоо төлөө ихэд гутран шаналжээ.
Лао Шэ эх орондоо эгж ирээд Зинан, Шандуны их сургуулиудад багшилжээ.
Тийнхүү сурган хүмүүжүүлэгчийн албан хааж байх үеэсээ уран зохиол, урлагийн онолыг шаргуу судалж эхэлсэн байна.
Лао Шэ мянга есөн зуун гучин долоон онд хамгийн алдартай роман болох «Хүн тэрэгчин Сянзы» гэдгээ бичиж дууссан байна. Хятад газар ихэд дэлгэр байсан хүн, мал морь лугаа адил тэргэнд орж явуулынхныг хөлсөөр зөөдөг бэрх амьжиргааны тухай эл романд нүдэнд үзэгдэж, сэтгэлд хоногштол дүрслэн бичжээ.
Эх сурвалж: "ЛАО ШЭ "ХАВИРГАН САРАН" УБ., 1973 он" номоос
